استراتژی به روایت آریانا

“اگر تمامی سرمایه‌ها و ابزارهای تکنیکی و مسایل فنی موجود در جهان به یک‌باره دست‌خوش تباهی شود، ولی خرد مدیران در سطح استراتژیک باقی بماند، جامعه در مدت کوتاهی دوباره پویا و شکوفا می‌شود.” (آلفرد مارشال، اقتصاددان شهیر انگلیسی)

مطابق پیمایش انجام شده از سوی شرکت مشاوره مدیریت Bain & Company،((برنامه‌ریزی استراتژیک)) در میان ۲۵ ابزار پرکاربرد مدیریتی، بیشترین استفاده را در شرکت‌های سراسر دنیا داشته است. از سوی دیگر مطابق نتایج تحقیق مورد اشاره، شرکت‌های استفاده کننده از ابزارهای مدیریتی، بیشترین رضایت خود را از دو موضوع ((برنامه‌ریزی استراتژیک)) و ((روش‌های بخش‌بندی بازار)) ابراز نموده‌اند.

این شواهد حاکی از آن است که مفهوم ((مدیریت استراتژیک)) هنوز هم یک بحث داغ و مورد علاقه مشتریان و متقاضیان و سراسر دنیا بشمار می‌آید. این موضوع از آن جهت قابل تامل است که از زمان طرح دیدگاه‌های مرتبط با حوزه استراتژی، بیش‌از ۵۰۲سال می‌گذرد  و در این فاصله مفاهیم، ابزارها و مدهای مدیریتی بسیاری مطرح شده و اوج گرفته‌اند؛ ولی با تمام این فراز و نشیب‌ها، مفهوم استراتژی و ابزارهای مرتبط با آن کماکان به عنوان یک روش کارآمد مورد توجه مدیران ارشد است. تغییرهای پرتلاطم محیط کسب‌وکار، دشواری روزافزون شرایط ادامه حیات برای سازمان‌ها ئ الزام آن‌ها برای داشتن رویکردی فعال و غیر منفعل برای تحلیل جریان‌ها و روندهای محیطی، شاید یگانه دلیل استفاده عمومی از این ابزار-مدیریت استراتژیک- باشد.

اما در روی دیگر سکه، آمار ناکامی‌ها و شکست‌ تلاش‌های مدیریت استراتژیک- مانند سایر پروژه‌های تغییر- ذهن هر اندیشمندی را به تامل وادار می‌کند. به راستی چرا برنامه‌های استراتژیک به سرانجام خوشایندی نمی‌رسند؟

با توجه به بررسی‌های انجام شده از سوی شرکت مشاوره مدیریت آریانا، مهم‌ترین چالش‌های اجرای اثربخش چنین طرح‌هایی در ایران، به شرح زیر قابل بررسی است.

  • فقدان مشارکت و تعامل پویای مدیران سازمان در تدوین برنامه‌ها (انتظار برون‌سپاری و واگذاری بدیهی‌ترین نقش مدیران یعنی ((فکر کردن)) به مشاوران مدیریت)
  • فقدان نظامبرنامه‌ریزی عملیاتی کارآمد برای جاری سازی استراتژی‌ها به سطوح عملیاتی سازمان
  • نبود نظام کنترل کارایی و اثربخشی استراتژی‌ها با هدف تعمیق تلاش‌ها در تجارب آتی برنامه‌ریزی سازمان
  • نبود نظام انگیزش و جبران خدمات متناسب با تحقق برنامه‌های استراتژیک
  • ناکارآمدی شیوه‌های بودجه ریزی و کنترل برنامه‌های عملیاتی و جدایی سند بودجه از برنامه استراتژیک سازمان
  • عدم درک ضرورت اقدام به برنامه‌ریزی و شروع پروژه بدون داشتن صورت مساله مشخص

آن‌چه که در سلسله گزارش‌های “استراتژی به روایت آریانا” شرح داده خواهد شد، روایت شرکت مشاوره مدیریت آریانا از تدوین و جاری سازی استراتژی به کارآمدترین شکل آن در سازمان‌های ایرانی است. لازم به ذکر است که این برداشت از استراتژی، با پشتوانه تجربه ۱۵ ساله شرکت مشاوره مدیریت آریانا در اجرای بیش‌از ۵۰ پروژه با موضوع برنامه‌ریزی استراتژیک در سازمان‌های خصوصی، دولتی و عمومی حاصل شده است. امید که مورد استفاده قرار گیرد.