en-U آیا تا دو دهه دیگر، گاز کافی برای تولید برق خواهیم داشت؟ – شرکت مشاوره مدیریت آریانا

آیا تا دو دهه دیگر، گاز کافی برای تولید برق خواهیم داشت؟

اگر در سال‌های پیشین مسأله صنعت برق مدیریت ۲۰۰ ساعته پیک تابستان بود، تا کمتر از ۱۰ سال دیگر و با رشد توأمان مصرف گاز و برق و با توجه به محدودیت تأمین گاز، چالش محتوم صنعت برق به مدیریت و کاهش مصرف برق مشترکان در تمام ۸۷۶۰ ساعت سال معطوف خواهد شد.

۱- مطابق گزارش‌ توانیر، تولید ناویژه کشور در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۸ به ترتیب ۲۴۰ و ۳۲۸ تراوات ساعت بوده است. این دو عدد حکایت از آن دارد که با وجود میانگین رشد اقتصادی نزدیک به صفر (۰/۶ درصد مطابق گزارش‌ مرکز آمار ایران)، رشد تولید برق در دهه جاری حدود ۴ درصد خواهد بود.

۲- با فرض بهبود شرایط اقتصادی در سال‌های آتی (تحقق رشد اقتصادی ۳ تا ۵ درصدی)، فرض می‌کنیم که صنعت برق با هدف پاسخگویی به نیاز برق کشور در سال‌های آتی، متوسط نرخ رشد حدود ۴ درصد را حفظ کرده و تولید ناویژه نیروگاه‌ها را در سال ۱۴۱۸ به ۷۷۷ تراوات ساعت می‌رساند.

۳- نیروگاه‌های کشور برای تولید ۷۷۷ تراوات ساعت برق، با فرض راندمان حدود ۳۸ درصدی فعلی، روزانه ۵۸۰ میلیون مترمکعب گاز، نیاز دارند؛ حال آن که مطابق اعلام وزارت نفت، با توجه به رشد روزافزون مصرف گاز در بخش‌ خانگی و با فرض خوشبینانه تولید میانگین یک میلیارد متر مکعب گاز در سال‌های آتی، سقف تحویل روزانه گاز به نیروگاه‌ها به طور میانگین ۲۸۰ میلیون مترمکعب خواهد بود.

۴- به نظر می‌رسد برای این فاصله عمیق ۳۰۰ میلیون مترمکعبی نیاز گاز روزانه نیروگاه‌ها برای تولید برق، باید چاره‌ای اندیشید. این گزارش تأکید دارد که دو اقدام «بهبود بهره‌وری تولید و انتقال برق» و «افزایش سهم تجدیدپذیرها» (با فرض تحقق آرزوی بهبود راندمان نیروگاه‌های حرارتی کشور تا سطح ۴۲ درصد و کاهش تلفات به ۹ درصد و افزایش بلندپروازانه مولدهای خورشیدی و بادی تا ۴۰ برابر اکنون)، تنها بخش بسیار کوچکی از کمبود گاز نیروگاه‌ها را مرتفع می‌کنند و چاره‌ای جز در پیش گرفتن راهکار سوم «مدیریت مصرف» در کشور نیست.

ما بر این باوریم که سناریوی مورد اشاره در بالا، زودتر از آنچه که فکرش را بکنیم، به صنعت برق کشور تحمیل خواهد شد. خوشبختانه برای اصلاح مصرف مشترکان و کاهش شدت مصرف برق کشور، فرصت داریم؛ هر چند که می‌دانیم پیش از روشنگری برای اصلاح عادت‌های بدمصرفی برق در کشور، باید ذهن سیاست‌گزاران و تصمیم‌سازان حوزه انرژی نسبت به این مسئله استراتژیکِ ملی اصلاح و پیرامون آن همگرایی ایجاد شود.

این گزارش در راستای تحقق فراز پایانی بندهای بالا تهیه شده و امید داریم که موثر واقع شود.